"VSC – vereniging van samenwerkende centra en musea in wetenschap en techniek"
Onderwijsaanbod voor kerndoel 41
De leerlingen leren over de bouw van planten, dieren en mensen en over de vorm en functie van hun onderdelen.
Workshop
Arie Aardvarken | Naturalis
Onder begeleiding worden onderdelen van beesten besproken. Vervolgens in groepjes of individueel aan het werk. Leerlingen leren hoe dieren in elkaar zitten.
geschikt voor Groep 4
kerndoel 41
Les
Beestenbende | Museon
‘Zijn die dieren echt?’ is een veel gestelde vraag in het Museon. Na de les weten leerlingen hoe een opgezet dier er van binnen uitziet en wat er wel en niet ‘echt’ aan is. Op een speciaal aaipodium krijgen leerlingen de kans opgezette dieren van heel dichtbij te bekijken en voorzichtig aan te raken.
geschikt voor Groep 5, 6
kerndoel 41
Rondleiding
Beestenboel | Teylers Museum
Avontuurlijke rondleiding waarin dieren centraal staan. Aan alle collecties van Teylers Museum wordt aandacht besteed. Er wordt ingegaan op de betekenis van fossielen; hoe zijn ze ontstaan en hoe komt het dat de plesiosaurus, trilobieten en de maashagedis zijn uitgestorven? Geheime laden in het museum gaan open en fossiele kiezen en tanden mogen aangeraakt worden. Kun je herkennen wat je voelt in een afgesloten doos? Ligt het fossiel dat je voelt wel in de vitrine? Ook zoeken de kinderen naar dieren op schilderijen; soms zitten er wel 16 dieren op één schilderij verstopt! Wij zijn benieuwd wie ze allemaal kan vinden. Verder is er aandacht voor dieren die licht geven in het donker, dieren op penningen, in boeken en voor dieren die stroompjes geven. Beestenboel is een verrassende tocht met kijkopdrachten, vragen en spelletjes.
geschikt voor Groep 5, 6 en 7
Ontdekkingstocht
Blootpad | Naturalis
Ontmoet Blootpad in een intro-show en ga op zoek naar dieren die zich kunnen beschermen.
geschikt voor Groep 3, 4
Activiteit
Bouw van mens en dier | Universiteitsmuseum Utrecht
Lijken de botten van verschillende dieren op elkaar? Hoe bewegen dieren zich voort? Bekijk en vergelijk skeletten van opgezette dieren. Bij het thema ‘Bouw mens en dier’ onderzoeken kinderen de botten en dieren in het museum en hun eigen lichaam. Waar dient je skelet voor? Welke spier is het sterkst? Wat vertellen de tanden over een dier? De leerlingen stellen vragen, ontdekken hoe je een experiment uitvoert, hoe je conclusies trekt en leren meer over de bouw van mens en dier.
geschikt voor groep 3, 4, 5, 6, 7, 8
Speurtocht
Codeboek | Science Center NEMO
Leerlingen maken een speurtocht door de wereld van ICT en komen alles te weten over onder andere computercodes en pincodes. Er kan ook een geheime code worden gekraakt.
geschikt voor Groep 7, 8
kerndoel 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45 en 46
Les
Codenaam DNA | Science Center NEMO
Lesmateriaal leidt leerlingen door de expositie over erfelijkheid en DNA. Aan de hand van de vraag ‘wie ben ik?’, kijken leerlingen naar hun uiterlijk en dat van anderen en ontdekken dat ze verwant zijn, maar toch ook uniek.
geschikt voor Groep 7, 8
kerndoel 41
Les
De Trukendoos | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
Deze les, waarbij veel materiaal mag worden aangeraakt, is speciaal ontwikkeld voor visueel beperkte leerlingen. Dieren hebben allerlei trucjes ontwikkeld om te overleven. Sommige dieren hebben een dikke vacht voor warmte of kussentjes op hun poten zodat prooidieren hen niet horen aankomen. Bij dozen met verschillende thema’s (poten, snavels, geluiden, etc.) ontdekken de leerlingen door te voelen hoe elk dier anders is aangepast aan zijn omgeving.
geschikt voor speciaal onderwijs
Activiteit
De wereld | Universiteitsmuseum Utrecht
Bezoek de Oude Hortus en bekijk wat er groeit en bloeit. Elk jaargetijde is er wel iets bijzonders te ontdekken. Zijn er het hele jaar bloemen en zaden te vinden? En hoe verspreiden planten hun zaden terwijl ze zelf op hun plek blijven? Leerlingen ontdekken wat er om zich heen afspeelt en hoe planten, dieren en mensen op de aarde leven. Hoe maak je bewuste keuzes in de omgang met natuur, energie bronnen en andere mensen? Leerlingen uit de bovenbouw bezoeken de tentoonstelling Reset the Future over duurzaamheid. Terwijl ze ontdekken wat waterstress is, wie groene criminelen zijn en waar de ingrediënten van hun pizza vandaan komen, leren ze wat de gevolgen zijn van onze keuzes op hoe de toekomt eruit ziet. Ook gaan ze creatief aan de slag en bedenken in groepjes uitvindingen en oplossingen voor een gezonde toekomst.
geschikt voor Groep 5, 6, 7 ,8
Les
Fossielen | Museon
Wat zijn toch die vreemde afdrukken en vormen van planten en dieren in gesteenten? Het zijn fossielen. In deze les wordt het ontstaan van fossielen besproken en wordt uitgelegd hoe we weten hoe oud ze zijn. Leerlingen begrijpen wat evolutie inhoudt en welke samenhang er is tussen de verschillende diergroepen op aarde.
geschikt voor Groep 6, 7
Rondleiding
Fossielen en Mineralen | Teylers Museum
Dit is een interactieve ontdekkingstocht door een tijd die miljoenen jaren geleden begint. De leerlingen kijken naar fossielen van de zondvloedmens, de oervogel, de maashagedis, versteende hyena drollen en een complete schedel van een wolharige mammoet. Hoe zijn fossielen eigenlijk ontstaan? En hoe komt het dat de plesiosaurus en de maashagedis zijn uitgestorven? In de Ovale zaal van het museum zijn prachtige mineralen te zien. Maar wat zijn mineralen, zijn die zomaar te vinden en bestaan er ook lichtgevende? In het museum en het Educatief Paviljoen worden fossielen en mineralen uit de kasten en laden gehaald zodat kinderen ze ook zelf kunnen aanraken en bekijken. Als introductie krijgen kinderen eerst een video over fossielen te zien.
geschikt voor Groep 5, 6, 7 en 8
Les
Hap, slik...weg! | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
Tijdens de inleiding van deze museumles krijgen de leerlingen vreemde voorwerpen te zien. Het blijken tanden, kiezen en schedels van vleeseters, planteneters en alleseters te zijn. Tijdens een tocht door het museum leren ze over verschillende soorten gebitten en het bijpassende voedsel. Ze komen langs etende skeletten, vliegende vleeseters en een geheimzinnige schedel.
geschikt voor groep 4, 5, 6
Les
Ice Age | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
De wolharige neushoorn, de sabeltandtijger en de mammoet. Allemaal dieren uit de ijstijd. Zijn ze uitgestorven of hebben ze zichzelf aangepast en leven ze nu nog? De leerlingen komen dit tijdens deze les te weten. Niet alleen door te luisteren, maar juist door zelf wetenschapper te worden en echte fossielen uit de ijstijd te onderzoeken.
geschikt voor groep 7, 8
Speurtocht
Ik zie, ik zie... | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
… en de kleur is blauw! Zoek goed en ontdek welke dieren bruin, groen of blauw zijn. Tijdens de inleiding aaien de leerlingen een prikkende egel, harde schildpad en zachte eend. Met kleurboekje en etui speuren ze door de museumzalen, op zoek naar opgezette dieren. Bij elk dier is een doe/denkactiviteit.
geschikt voor groep 1, 2, 3, 4
Lab
Jeugdlab | Universiteitsmuseum Utrecht
Wetenschap speelt zich onder je neus af, dus ook op school of thuis. Het Jeugdlab is daarom ingericht met kamers alsof je thuis bent. Hier ga je lekker zitten op de spijkerbank, draai je de kranen van de douche open of je stopt je hand in de snoepdoos. In het Jeugdlab worden leerlingen zelf wetenschappers in de dop en kunnen aan labtafels proefjes doen. Ze vallen van de ene verbazing in de andere. Hoe een verschijnsel in elkaar steekt ontdekken ze door zelf te x-perimenteren met hun zintuigen, licht en geluid. Net als wetenschappers van nu en wetenschappers van 100 jaar geleden.
geschikt voor Groep 7, 8
Rondleiding
Kijkje Aarde | Naturalis
In een speciaal ontworpen zaal vinden leerlingen antwoord op vragen over de plek van een dier, een plant of een steen in de natuur en op welke wijze ze bij elkaar horen. In het dierenrestaurant geven de leerlingen de dieren zelf te eten.
geschikt voor Groep 4, 5
Les
Kleine bever en de echo | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
Kleine bever voelt zich eenzaam. Hij is in zijn bootje op zoek naar een vriendje. Tijdens zijn zoektocht komt hij allerlei dieren tegen. Het verhaal voert de leerlingen langs opgezette dieren door het hele museum. Al sorterend, voelend, kleurend en luisterend komen ze er van alles over te weten.
geschikt voor groep 1, 2, 3, 4
Les
Letterbeesten | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
Welke dieren zitten verstopt onder het kleed? Aan de hand van gehusselde letters raden de leerlingen welke dieren zich verstoppen. Ze horen welk slim trucje elk dier heeft en mogen voelen dat een egel prikt en een schildpad stevig is. Met een speciale letterkist laten zij in het museum zien hoe goed ze kunnen lezen en schrijven.
geschikt voor groep 3
Les
Magere Hein & Co | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
Het skelet van de potvis lijkt op ons eigen skelet. Hoe komt dat? Is de potvis dan geen vis? Dat wordt duidelijk tijdens de inleiding van deze les. Leerlingen komen in het museum van alles te weten over de bouw en functie van het skelet. Ze bekijken echte röntgenfoto’s, spelen een ‘knekelspel’ en sporen ongewervelde dieren op.
geschikt voor groep 7, 8
Speurtocht
Moen’s project | Science Center NEMO
Het buitenaardse wezentje Moen roept de hulp in van leerlingen bij de beantwoording van zijn vragen over het leven op aarde.
geschikt voor Groep 1, 2, 3, 4
kerndoel 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45 en 46
Activiteit
Museum voor de klas: Wie is de dader? | Universiteitsmuseum Utrecht
De bijzondere microscoop van Johan is gestolen. Hij vraagt de klas om hulp bij het oplossen van de diefstal. In het jeugdlab gaan de leerlingen op onderzoek uit. Door alle sporen te onderzoeken wordt de dader ontmaskerd. Wie is de dader? is een programma voor Utrechtse scholen in het kader van het project ‘Museum in de klas’. In samenwerking met het Utrechts Centrum voor de Kunsten.
geschikt voor Groep 8
Activiteit
Overleven in de natuur | Universiteitsmuseum Utrecht
De Oude Hortus, museumtuin van het Universiteitsmuseum, is een plek waar al bijna 300 jaar les gegeven wordt over planten. Ondanks de schijnbare rust in de tuin leveren planten een ware strijd om te overleven. Dat zie je in de route ‘survival’ die laat zien hoe planten problemen oplossen. Hoe kun je je verdedigen terwijl je in de grond staat en eigenlijk een lekker hapje voor allerlei dieren bent? Of hoe zorg je dat je een koude periode overleeft, als je niet in een hol kunt kruipen?
De route ‘afgekeken’ in de kassen laat zien dat mensen slimme trucs van planten afkijken: de manier waarop water van een lotusblad loopt of de manier waarop bladeren uit een knop komen. Het lesprogramma wordt aangepast aan het jaargetijde.
geschikt voor Groep 5, 6, 7
Speurtocht
Piratenboek | Science Center NEMO
Leerlingen gaan als piraat op zoek naar de verborgen schat van Hannitas. Aan de hand van een speurtocht ontdekken de kinderen NEMO.
geschikt voor Groep 5, 6
kerndoel 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45 en 46
Lespakket
Reis door de Geest | Science Center NEMO
Het lespakket Reis door de Geest hoort bij de gelijknamige tentoonstelling over het meest mysterieuze orgaan van ons lichaam: het brein. Uw leerlingen maken op school kennis met optische illusies en moeilijke raadsels. Ze leren over bijzondere kunsten, maar ook over de tekortkomingen van ons brein.
geschikt voor Groep 7/8
Speurtocht
Skelettentour | Universiteitsmuseum Utrecht
In het Universiteitsmuseum was het vannacht niet pluis. Is er ingebroken of is er iets vreemds aan de hand? De leerlingen speuren, onderzoeken aanwijzingen en helpen het mysterie tot op het bot oplossen.
Om de aanwijzingen te begrijpen maken de leerlingen een tour langs de botten van het Universiteitsmuseum. Ze bekijken geraamten en schedels van vogels, vissen, apen en andere dieren. Hoe zou je er zonder skelet uitzien? Kun je bewegen zonder skelet? Kun je aan de tanden zien wat een dier eet? De leerlingen ontdekken hoe belangrijk je skelet is en waar het allemaal voor dient.
geschikt voor Groep 5, 6, 7 en 8
kerndoel 41
Project
Spelen met techniek | De Spelerij
De kinderen spelen in De Spelerij en gaan daarna aan de slag in De Uitvinderij, waar ze kennis maken met technieken en zelfstandig kunnen werken.
geschikt voor Groep 5, 6
Les
Spoorzoeken | Museon
Speuren naar sporen. Welke sporen maken dieren eigenlijk? Welke sporen hebben een functie? Waar kun je buiten op letten? Wat vertelt een spoor ons? Deze les maakt van leerlingen betere spoorzoekers. Natuurlijk komen ook mensensporen even aan bod. De les wordt afgesloten met een ‘speurspel’ om een vreemde gebeurtenis op te lossen.
geschikt voor Groep 5, 6
Workshop
Superfikkie | Naturalis
Leerlingen kunnen de hond Superfikkie aanpassen met 36 handige eigenschappen van dieren. Zo maken ze een ‘hond’ die optimaal functioneert in zijn leefomgeving. Maar hoe denken leerlingen eigenlijk over het feit dat we dieren kunnen veranderen door iets in de genen te veranderen?
geschikt voor Groep 7, 8
Overnachting
Technopolis®-nacht | Technopolis
Een nacht vol experimenteerplezier! Tussen de interactieve opstellingen wordt er eerst een zacht bedje gezocht, waarna het avontuur kan beginnen. De hele groep voert proefjes uit en wordt meegesleept in een spannend doeavontuur met een wetenschappelijk sfeertje, doorheen heel Technopolis®. ’s Morgens wacht er een lekker ontbijt!
geschikt voor 8 - 12 jaar
Les
Teken een beest | Museon
In het Museon staan dieren voor eeuwig stil. En dat laatste is nu juist zo fijn als je probeert een dier levensecht na te tekenen. In het Museon doet zich de gelegenheid voor nu eens echt goed te kijken naar de kop van een zebra of de snoet van een eekhoorn. En goed kijken is een van de geheimen van een goed gelijkende tekening.
geschikt voor Groep 6, 7, 8
kerndoel 41
Test
TQ Parcours | Technopolis
Ook benieuwd naar het Techniek Quotiënt van de leerlingen? Doorheen het TQ-parcours zetten uitdagende meerkeuzevragen hen aan het denken en al experimenterend komen ze tot de juiste antwoorden. Met een elektronische sleutel volgen ze een uitgestippelde route langs 15 geselecteerde opstellingen. Na afloop ontvangt elke leerling een diploma met zijn/haar score. Ook als leerkracht kan je de resultaten van de leerlingen afdrukken in een rapport. Er wordt vooraf een map toegestuurd met extra informatie en tips om het thema verder uit te diepen in de klas.
geschikt voor 10 - 12 jaar
Activiteit
Wat zeggie? | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
Leerlingen worden journalist en gaan een echte dierenkrant (af)maken. Hiervoor moeten ze wel de dierentaal kunnen begrijpen. Met een journalistentas gaan ze in tweetallen op pad door het hele museum. Zo ontcijferen ze de lichtcode van de zeeduivel, snuffelen aan geursignalen, doen een geluidenspel en nog veel meer.
geschikt voor groep 5, 6
Les
Wereldnatuur | Natuurhistorisch Museum Rotterdam
Zelf botten wegen, huiden voelen, vlinders sorteren en fossielen onderzoeken. Met onderzoekskisten met een eigen thema, zoals skeletten, gebitten en uitsterven, gaan de leerlingen aan de slag. Ze onderzoeken hoe dieren zich aan hun omgeving aangepast hebben en ontdekken dat ieder dier een slim trucje heeft om zo prettig mogelijk te kunnen leven.
geschikt voor groep 4, 5, 6, 7, 8
Activiteit
Wie wat bewaart, heeft wat! | Teylers Museum
Deze spannende ontdekkingstocht brengt kleuters uit groep 1 en 2 langs alle mogelijke voorwerpen die in Teylers Museum bewaard worden. Groepjes van max. 5 kinderen krijgen een tasje mee met kleine objecten die horen bij opdrachten her en der in het museum. De ene keer doen ze een memoryspel over dieren met of zonder huisjes, de andere keer onderzoeken ze welke materialen een magneet eigenlijk aantrekt of wat Pieter Teyler zelf bewaarde. Hierbij is geen rondleider nodig: begeleiding vanuit de school is genoeg (één begeleider voor 5 kinderen). Het programma, met leskist, maakt deel uit van het schoolbrede project ‘Wie wat bewaart, heeft wat!’ van de Stichting Erfgoed Haarlem (www.wiewatbewaartheeftwat.nl).
geschikt voor Groep 1 en 2
Activiteit
Zintuigen klutsen | Universiteitsmuseum Utrecht
Kleuren proeven en geuren zien: de uitvinder snapt er niets van en heeft hulp nodig. Indigo is een uitvinder die de wereld rondfietst op zijn bakfiets. Hij heeft een raadsel dat hij op wil lossen. Hij is er zo nieuwsgierig naar!
Indigo is net zo nieuwsgierig als zijn grote held, Thomas Edison, de beroemdste en grootste uitvinder ooit. Deze heeft onder andere de gloeilamp en de fonograaf (voorloper van de grammofoon) uitgevonden. Indigo vertelt een aantal verhalen uit het leven van Edison. Zo was hij grotendeels doof, maar wel gek op pianomuziek en hij had een speciale manier om daar toch naar te luisteren. Door zijn bijzondere oplossing komt Indigo op het idee om zintuigen te klutsen; kun je kleur proeven, geluid voelen en geuren zien? De kinderen onderzoeken samen met Indigo enkele verschijnselen rond zintuigen en zintuigklutsen. Kunnen ze daarmee ook Indigo’s probleem oplossen?
geschikt voor Groep 5, 6, 7